BERLIN – Nuklearke u srednjoj i istočnoj Evropi moći će nuklearno gorivo s ruskom licencom kupovati u Njemačkoj
Njemačka kompanija Advanced Nuclear Fuels (ANF), podružnica francuske nuklearne kompanije Framatome, priprema proizvodnju nuklearnog goriva za elektrane sovjetskog dizajna u svojoj fabrici u Lingenu, u saveznoj pokrajini Donjoj Saksoniji. Prema pisanju njemačkog magazina Der Spiegel, proizvodnja bi trebala početi nakon prilagođavanja postrojenja, a isporuke elektranama u Bugarskoj, Češkoj, Mađarskoj, Slovačkoj i Finskoj planirane su od 2027. godine.
Projekat uključuje ruske licence i opremu, a sprovodi se kroz zajedničko ulaganje Framatomea i TVEL-a, podružnice ruske državne nuklearne korporacije Rosatom. Fabrika u Lingenu proizvodiće gorivne sklopove namijenjene reaktorima sovjetskog dizajna, koji ne mogu koristiti gorivo proizvedeno za zapadne reaktore.
Dozvolu za projekat odobrio je ministar zaštite životne sredine Donje Saksonije Christian Meyer, a odobrenje se zasniva na saveznoj bezbjednosnoj procjeni iz februara, premda je njemačka vlada u međuvremenu upozoravala na ruske hibridne prijetnje.
VVER reaktori još uvijek su u radu
To je posebno važno za elektrane u srednjoj i istočnoj Evropi koje koriste reaktore sovjetskog dizajna, uglavnom tipa VVER. Bugarska ima nuklearnu elektranu Kozloduj s dva operativna reaktora VVER-1000. Češka ima elektrane Dukovany, s četiri reaktora VVER-440, i Temelín, s dva reaktora VVER-1000. Mađarska u nuklearnoj elektrani Paks ima četiri reaktora VVER-440. Slovačka ima četiri operativna reaktora VVER-440 u elektranama Mochovce i Bohunice. Finska ima nuklearnu elektranu Loviisa s dva reaktora VVER-440, dok njena elektrana Olkiluoto koristi dva reaktora s ključalom vodom (BWR) i jedan evropski pritisni reaktor (EPR).
Ukrajina ima više nuklearnih elektrana s reaktorima VVER-440 i VVER-1000, uključujući Rivne, Hmeljnicki i Južnoukrajinsku elektranu. Zaporoška elektrana takođe ima šest reaktora VVER-1000, ali je pod ruskom okupacijom i ne proizvodi električnu energiju.
Rosatom zasad nije obuhvaćen sankcijama EU-a. Protivnici upozoravaju da bi saradnja mogla produžiti ruski uticaj u evropskom nuklearnom sektoru, dok zagovornici tvrde da će proizvodnja u Njemačkoj ojačati sigurnost snabdevanja elektrana u srednjoj i istočnoj Evropi te smanjiti potrebu za direktnom kupovinom goriva iz Rusije.
Njemačke organizacije za zaštitu životne sredine BUND i antinuklearna inicijativa .ausgestrahlt osporavaju dozvolu pred sudom te najavljuju hitan zahtjev za zaustavljanje radova do sudske odluke.
